18 Ağustos 2021
KRİPTO PARA HUKUKU'NA İLİŞKİN MERAK EDİLEN SORULARI SİZLER İÇİN CEVAPLADIK
KRİPTO PARA İLE BORÇ VERDİM VE KRİPTO PARA OLARAK TAHSİL ETMEK İSTİYORUM BU MÜMKÜN MÜ?
Türk Borçlar Kanunu’nun  99. Maddesi, yabancı para alacaklarının tahsili bakımından öncelikle ikili bir ayrım getirmiştir. Buna göre, taraflar arasındaki sözleşmede aynen ödeme ya da benzer bir ifade ile borcun belirlenen yabancı para ile aynen ödenmesi kararlaştırılmışsa, söz konusu borcun Türk Lirası olarak talep edilmesi mümkün değildir. Aynen ödeme zorunluluğu bulunmayan yabancı para borçlarında ise TBK, alacaklı ve borçluya borcun vadesinde ödenip ödenmemesine göre birtakım seçimlik haklar tanımıştır. Buna göre, borcun vadesinde ödenecek olması halinde borçlu borcunu dilerse belirlenen yabancı para ile ödeyebileceği gibi paranın vade tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası olarak da ödeme yapabilir. Görüldüğü üzere burada, yabancı para borcunun ödemesinde kullanılacak para birimi borçlu tarafından seçilmektedir. Yabancı para borcunun vadesi geldiği halde ödenmemesi halinde ise, sözleşmede aynen ödeme hükmü bulunmamak şartıyla, borcun ödeneceği para biriminin ve döviz kurunun belirlenmesine ilişkin seçimlik hak ise alacaklıya geçmektedir. Buna göre, alacaklı borcun yabancı para birimi üzerinden ödenmesini talep edebileceği gibi Türk Lirası üzerinden ödenmesini de talep edebilir. Alacağın Türk Lirasına çevrilmesinde, vade veya fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden talepte bulunma hakkı da yine alacaklıya aittir. Mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde Türk Lirası dışındaki para ve emtia alacaklarının tahsili usulü kripto paraların tahsili usulüne de uygulanabilir.
 
 
TARAFLARIN ANLAŞMALARI DURUMUNDA KRİPTO VARLIKLAR BİR UYUŞMAZLIKTA ÖDEME ARACI OLARAK KABUL EDİLİR Mİ?
Kripto paralar tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de giderek popülerleşmekte ve kullanımı yaygınlaşmaktadır. Günümüzde bazı spor kulüplerinin, şirketlerin ve şahısların kripto para ile ödeme kabul ettiği bilinmektedir. Kripto varlıklar mevcut hukuk sistemimizde tanımlanmasa da hukuk güncel gelişmelere hiçbir zaman kayıtsız kalmamış ve problemlerin çözüme kavuşması noktasında adımlar atmıştır. Dolayısıyla tarafların kabulü halinde kripto paralar bir ödeme aracı olarak kabul edilebilir. Taraflar yapmış oldukları sözleşmelerde belirttikleri kripto para/lar üzerinden ödeme alabilir. Bunun mahkemeler nezdinde ispatı ise banka kanalıyla yapılan ödemelerden farksız olacaktır.
 
 
KRİPTO VARLIKLARIN BULUNDUĞU BORSA HESABI HACZEDİLEBİLİR Mİ?
Kripto paralar hepimizin bildiği fakat hukuk sistemimizin henüz tanımlamadığı şekliyle parayla ölçülebilen bir şeydir. Borçlunun sahip olduğu ve parayla ölçülebilen değeri olan her türlü şey ise kanunen yasaklanmadığı sürece haczedilebilir. Kripto paraların parayla ölçülebilen değerleri olup kanunen haczi yasaklanmış değildir. Bu nedenle borçluya ait kripto paraların haczinde engel bulunmamaktadır. Halihazırda da bazı hukuk büroları tarafından borsalara haciz ihbarnamesi gönderilmekte ve borsalardaki kripto paralar satılarak icra müdürlüklerine gönderilerek tahsilat yapılmaktadır. Borsalarda haciz işlemi mümkün olmasına rağmen soğuk cüzdanda bulunan kripto paraların haczi teknik nedenlerden ötürü pek mümkün görünmemektedir.
 
 
KRİPTO VARLIKLAR MİRAS BIRAKILABİLİR Mİ?
Bilindiği üzere mirasçılar, murisleri adına veraset ilamı çıkararak bankalar nezdindeki bakiyeyi çekebilmektedir. Mirasçılar murislerinden kalan bakiyeye elbirliği halinde maliktir. Kısaca tüm mirasçılar onay verirse bankadaki para çekilebilmektedir. Mirasçılardan birinin dahi onay vermemesi durumunda Sulh Hukuk Mahkemelerine başvuru yapılarak elbirliği mülkiyetin paylı mülkiyete dönüştürülmesi talep edilir ve bakiye hisseler oranında paylaştırılır. Kripto varlıklarda da ölen kişinin mirasçıları, mirasçılık belgesi ile birlikte murisin hesabının olduğu borsaya dilekçe vererek bu işlemi gerçekleştirebilirler. Murisin hesabının hangi borsada olduğu bilinmemekte ise her borsa için dilekçe verilmesi gerekmektedir.
 
 
PARA KAZANMAK İÇİN CANLI BAHİS SİTESİNE PARA YATIRDIM VE TARAFIMA PARA CEZASI KESİLDİ ACABA KRİPTO PARALARA YATIRIM YAPTIĞIM İÇİN TARAFIMA PARA CEZASI KESİLİR Mİ?
7258 sayılı Kanun’un 5. Maddesi’nde “ Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunlarını oynayanlar mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından beş bin liradan yirmi bin liraya kadar idari para cezası ile cezalandırılır.” hükmü yeralmaktadır. Bahis oynama fiili nedeniyle verilen idari para cezası cebri icra yoluyla tahsil edilebilir. Türk Ceza Kanunu’na göre “Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz.” Hukukumuzda kripto paralara yatırım yapmanın hiçbir cezası bulunmamaktadır. Dolayısıyla kripto paralara yatırım yapmanız gerekçe gösterilerek tarafınıza hiçbir cezai işlem uygulanamaz.
 
Av. Ahmet DEMİRKAN
Ara